Hoge Raad: ook onbetaalde zorg door familie en vrienden vergoed bij letselschade

september 14, 2025 by Friso in Letselschade, Nieuws

Hoge Raad verduidelijkt vergoeding van onbetaalde zorg door derden

In juni 2025 heeft de Hoge Raad belangrijke duidelijkheid verschaft over de vraag of slachtoffers van letselschade recht hebben op vergoeding van zorg die zij zonder betaling van vrienden, familie of kennissen ontvangen. Brugman Letselschade Advocaten analyseert in deze blog wat het arrest betekent voor slachtoffers en hoe deze jurisprudentie de letselschadepraktijk – ook in 2025 – verandert.

Dient onbetaalde zorg aan het slachtoffer vergoed te worden?

In de onderliggende casus had eiser als gevolg van een medische fout ernstig hersenletsel opgelopen tijdens een ziekenhuisopname. De ziekenhuisinstelling (AZM) had aansprakelijkheid erkend. Na ontslag uit het ziekenhuis ontving eiser intensieve zorg, mede van een vriendin die daarvoor geen vergoeding kreeg (mantelzorg).

Het geschil spitste zich toe op de vraag of de door die vriendin verleende zorg – hoewel onbetaald – vergoed moest worden door de aansprakelijke partij. Het hof wees die zorgschade af met de motivering dat eiser de vriendin niet had betaald en dat niet duidelijk was dat hij voornemens was de vergoeding die hij van AZM zou ontvangen daadwerkelijk aan de vriendin door zou betalen.

De Hoge Raad verwierp dat oordeel. Hij oordeelde dat bij een letselschadevergoeding voor vergoeding van “verplaatste schade” (zoals door een derde geleverde zorg) niet vereist is dat de benadeelde verplicht is de zorgverlener te betalen of dat de ontvangen vergoeding doorbetaald wordt.

Kosten voor verpleging en verzorging moeten vergoed worden

Volgens vaste rechtspraak moet het slachtoffer zoveel mogelijk in de toestand worden gebracht waarin hij zou zijn geweest als het schadeveroorzakende incident niet had plaatsgevonden. Vergoeding van verzorging en verpleging door derden is toewijsbaar als die werkzaamheden normaal gesproken door betaalde professionals verricht zouden worden, zelfs wanneer de zorg feitelijk gratis werd verleend.

De Hoge Raad beklemtoont ook nog dat artikel 6:107 lid 1 BW aan de derde (de vriendin) zelf een eigen recht op vergoeding toekent, maar dat dit de vordering van het slachtoffer niet uitsluit. De vorderingsrechten van slachtoffer en zorgverlener bestaan naast elkaar. Vergoeding aan de derde werkt bevrijdend ten opzichte van het slachtoffer, en omgekeerd.

Juridische uitleg door een letselschade advocaat

Wettelijk kader

Volgens art. 6:162 BW rust op de schadeveroorzaker een verplichting om de schade te vergoeden die voortvloeit uit een onrechtmatige daad. Bij letselschade betekent dat onder meer dat de aansprakelijke partij de kosten van verzorging en verpleging moet vergoeden, mits het slachtoffer als gevolg van het letsel niet langer in staat is die werkzaamheden zelf uit te voeren. In dit verband is relevant art. 6:107 BW.

Artikel 6:107 lid 1 onder a BW kent een tegemoetkoming voor “door een derde gemaakte kosten ten behoeve van de benadeelde”. Die regeling is bedoeld voor de zogeheten “verplaatste schade”: zorg die niet (meer) door het slachtoffer zelf wordt verricht, maar door derden wordt overgenomen.

Wat betekent het arrest praktisch?

• Slachtoffers kunnen zorgschade claimen, ook als de verleende zorg kosteloos is gegeven. Er hoeft niet te zijn afgesproken dat de derde betaald zou worden, en er hoeft evenmin sprake te zijn van doorbetaling van de ontvangen vergoeding.

• De toets is niet of er een betalingsverplichting bestond, maar of de verleende werkzaamheden in de gegeven situatie normaal en gebruikelijk door een betaalde professional zouden worden uitgevoerd. Denk aan intensieve mantelzorg, hulp bij persoonlijke verzorging, transport naar medische behandelingen, of verpleging en begeleiding bij mobiliteit.

• Zowel het slachtoffer zelf als de zorgverlener (“derde”) kunnen de vergoeding rechtstreeks bij de aansprakelijke partij vorderen. Artikel 6:107 BW kent een zelfstandig recht aan de derde toe en doet niet af aan het recht van het slachtoffer om zelf vergoeding te claimen.

• Betaalt de aansprakelijke partij rechtstreeks aan de derde of aan het slachtoffer, dan is hij bevrijd ten opzichte van beiden.

Brugman Letselschade Advocaten

Brugman Letselschade Advocaten heeft in haar praktijk veel casussen gezien waarin slachtoffers na een ongeval langdurige zorg ontvingen van vrienden of familieleden zonder dat daar officiële kostenposten tegenover stonden. Als LSA-advocaten zien wij dat dit arrest de positie van slachtoffers én van informele zorgverleners versterkt. Met meer dan 20.000 slachtoffers geholpen en meer dan 15 jaar praktijkervaring beschikken wij over ruime ervaring met het vorderen van zorgschade en de wijze waarop derden daarin een rol spelen.

De uitspraak vergroot de kans dat zorg die door informele netwerken wordt geleverd, meegenomen wordt op de schadestaat. Ook draagt het bij aan rechtvaardige vergoedingen voor slachtoffers en de informele zorgverleners die vaak ‘onbetaald maar niet vrijblijvend’ bijdragen aan het herstel of de levenskwaliteit van letselschadeslachtoffers.

Praktische tips bij zorg verleend door naasten

Wat kunt u doen als u zelf te maken hebt (gehad) met informele zorg na letsel?

• Leg de aard en omvang van de zorg vast: noteer wie welke zorg heeft verleend (bijv. vervoer, persoonlijke verzorging, toezicht, huishoudelijke hulp), op welke momenten en in welke intensiteit (aantal uren, frequentie).

• Verzamel bewijs van wat een professionele hulpverlener gemiddeld rekent voor dezelfde werkzaamheden (bijv. uurtarieven voor professionele verzorging, of marktconforme tarieven voor huishouddiensten).

• Vraag aan de zorgverlener (de derde) een schriftelijke verklaring of schatting van de door hen verleende zorguren. Dat kan achteraf, ook als het zonder betaling is gedaan.

• Neem contact op met een gespecialiseerde letselschadeadvocaat — een LSA-advocaat kent de jurisprudentie rond informele zorg en kan zowel namens het slachtoffer als namens de derde zorgverlener een vordering instellen. Bij Brugman Letselschade Advocaten helpen wij u graag.

• Bedenk dat rechtsbijstand in letselschade vaak kosteloos is bij erkende aansprakelijkheid, dus schroom niet om juridische hulp in te schakelen van ons advocatenkantoor.

4 vragen over zorg bij letselschade

1. Kan ik zorgvergoeding vorderen van een vriendin of familielid die me na een ongeluk heeft geholpen, zonder dat ik haar betaald heb?
Ja. Volgens de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2025:853) is betaling door de derde niet vereist, noch dat u de vergoeding doorbetaalt. Belangrijk is dat de verleende zorg normaal en gebruikelijk door een professional zou zijn verricht.

2. Moet ik aantonen dat ik de zorgverlener heb betaald of dat ik van plan was de vergoeding door te betalen?
Nee. Het hof mocht dat niet als voorwaarde stellen en de Hoge Raad vernietigde dat oordeel. De juridische toets is of de gepresteerde zorg, gezien de omstandigheden van het slachtoffer, in vergelijkbare gevallen gewoonlijk door een betaalde professional zou worden geleverd.

3. Kan zowel ik als de zorgverlener rechtstreeks de vergoeding eisen van de aansprakelijke partij?
Ja. Artikel 6:107 lid 1 BW kent aan de derde een eigen recht op vergoeding toe, dat naast het recht van het slachtoffer bestaat. Vergoeding aan de ene partij betekent bevrijding ten opzichte van de ander.

4. Wat voor soort informele zorg komt in aanmerking voor vergoeding?
Denk aan intensieve mantelzorg, hulp bij persoonlijke verzorging, vervoer van en naar medische afspraken, toezicht of verpleging bij mobiliteitsbeperkingen — kortom, activiteiten die in de gegeven situatie gewoonlijk door betaalde professionals uitgevoerd zouden worden.

Conclusie en contact met een letselschade advocaat

Het arrest van de Hoge Raad (ECLI:NL:HR:2025:853) biedt belangrijke duidelijkheid en versterkt de positie van slachtoffers en informele zorgverleners in letselschadezaken. Wie na letsel substantieel is geholpen door vrienden of familieleden, hoeft zich niet langer te laten tegenhouden door het ontbreken van betaling. Brugman Letselschade Advocaten staat klaar om u te helpen deze zorgschade op een gedegen en juridisch correcte manier in kaart te brengen en te claimen — zowel namens slachtoffers als namens informele zorgverleners. Neem vandaag nog contact met ons op voor een gratis intakegesprek.

✒️ Auteur
Dit artikel is geschreven door mr. Friso W. Brugman. letselschade advocaat in Amsterdam en eigenaar van Brugman Letselschade Advocaten, aangesloten bij de LSA – Vereniging van Letselschade Advocaten. Met meer dan 15 jaar ervaring en ruim 20.000 slachtoffers bijgestaan, geldt Brugman als autoriteit op het gebied van letselschade. Ons kantoor behaalt een slagingspercentage van 98% en biedt kosteloze rechtsbijstand bij erkende aansprakelijkheid.

📚 Bronnen & verwijzingen

• Hoge Raad 6 juni 2025, ECLI:NL:HR:2025:853 – arrest over vergoeding van onbetaalde zorg door derden.

• Burgerlijk Wetboek: art. 6:162 BW (onrechtmatige daad), art. 6:107 BW (verplaatste schade).